Hollanda’da 2 Yaşındaki Çocuğa Ötanazi Uygulaması Gündemde

Hollanda’da ağır ve tedavi edilemeyen sağlık sorunları bulunan yaklaşık 2 yaşındaki bir çocuğa ötanazi uygulanması, ülkede çocuklarda yaşamın sonlandırılmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Henüz 26 haftalıkken dünyaya gelen ve yaşamının ilk döneminden itibaren ağır beyin hasarı, serebral palsi, görme bozukluğu ve ciddi epileptik nöbetlerle mücadele eden çocuk, 2025 yılının sonunda hayatını kaybetti.

Vaka, Hollanda’da 1 ile 12 yaş arasındaki çocuklara belirli koşullar altında ötanazi uygulanmasına imkan veren düzenlemenin kapsamına giren en küçük yaş grubundaki örneklerden biri olarak kayıtlara geçti. Dosyayı inceleyen Hollanda’daki özel değerlendirme komitesi, doktorun çocuğun yaşamını sonlandırma kararını gerekli tıbbi özen kurallarına uygun şekilde verdiği sonucuna ulaştı.

Çocuk 26 Haftalıkken Dünyaya Geldi

Cinsiyeti kamuoyuna açıklanmayan çocuk, gebeliğin 26. haftasında dünyaya geldi. Son derece erken doğumun ardından ciddi sağlık sorunları ortaya çıktı. Çocuğun beyninde ağır hasar meydana gelirken ilerleyen süreçte serebral palsi ve görme bozukluğu gelişti.

Yaklaşık 8 aylık olduğunda ise ağır epileptik nöbetlerle seyreden West sendromu teşhisi konuldu. Tedavi amacıyla kullanılan ilaçların nöbetleri kontrol altına almakta büyük ölçüde yetersiz kaldığı belirtildi.

Çocuğun yaşadığı sağlık sorunları günlük yaşamını da ciddi biçimde etkiledi. Nöbetlerin yanı sıra uyku ve solunum problemleri yaşadığı, akciğerlerinde biriken mukusun nefes almasını ve yutmasını zorlaştırdığı aktarıldı.

Sepsis Nedeniyle De Tedavi Gördü

Çocuğun hastalık sürecine erken doğumun yol açtığı komplikasyonların yanı sıra ciddi enfeksiyonlar da eşlik etti. Geçirdiği enfeksiyonlardan birinin sepsise dönüştüğü ve bunun da sağlık durumunu daha da ağırlaştırdığı belirtildi.

Doktorların gerçekleştirdiği müdahalelere rağmen çocuğun genel sağlık durumunda ve gelişiminde belirgin bir iyileşme görülmedi. İnceleme raporunda, çocuk yaklaşık 2 yaşına geldiğinde gelişimsel açıdan yaklaşık 6 haftalık bir bebeğin seviyesinde olduğu ifade edildi.

Doktorlar Arasında Görüş Ayrılığı Yaşandı

Ötanazi kararından önce çocuğun tedavisini yürüten doktor ile ailesi, mevcut tedavilerin çocuğun durumunda anlamlı bir iyileşme sağlamadığı ve çocuğun giderilemeyen ağır acılar yaşadığı kanaatine vardı.

Ancak süreçte görüşlerine başvurulan bağımsız doktorların tamamı aynı değerlendirmeyi yapmadı. Bazı hekimler, epileptik nöbetlerin sürekli olmamasını dikkate alarak çocuğun hukuki anlamda kesintisiz ve dayanılmaz bir acı içinde olduğunun kesin biçimde söylenemeyeceğini değerlendirdi.

Bu doktorlar ayrıca farklı ilaçların ve palyatif tedavi seçeneklerinin denenebileceği görüşünü dile getirdi. Bunun üzerine dosya hakkında ikinci bir tıbbi görüş alındı.

İkinci görüşü veren doktor ise çocuğun yaşadığı dayanılmaz acının açık şekilde gözlemlenebildiği ve yaşamının sonlandırılması için öngörülen şartların karşılandığı kanaatine vardı.

Özel Komite Ötanazi Sürecini İnceledi

Vakanın ardından dosya, Hollanda’daki Geç Dönem Kürtajı ve Yenidoğanlar ile Çocuklarda Yaşamın Sonlandırılması Değerlendirme Komitesi tarafından incelendi. Komite, doktorun gerçekleştirdiği uygulamanın gerekli tıbbi özen kriterlerine uygun olduğu sonucuna ulaştı.

Değerlendirmede çocuğun motor becerilerinin, davranışlarının ve gelişiminin ağır şekilde etkilendiği belirtildi. Ayrıca mevcut sağlık durumunun iyileşmesinin beklenmediği ve uygulanan tedavilere rağmen ağır sorunların devam ettiği ifade edildi.

Hollanda’daki yasal süreç gereği ötanaziye ilişkin dosyalar, özel değerlendirme aşamasının ardından savcılık makamlarının incelemesine de sunulabiliyor.

Hollanda’da Çocuklarda Ötanazinin Kapsamı 2024’te Genişletildi

Hollanda’da 1 ile 12 yaş arasındaki ağır hasta çocuklarda yaşamın sonlandırılmasına ilişkin düzenleme 1 Şubat 2024 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenleme, belirli ve sıkı koşulların karşılanması halinde ağır ve tedavi edilemeyen hastalıklarla mücadele eden çocuklar için ötanazi uygulamasına imkan tanıyor.

Bu kapsamda çocuğun ölümcül bir hastalığa sahip olması, iyileşme ihtimali bulunmayan dayanılmaz bir acı yaşaması ve söz konusu acının makul başka yöntemlerle giderilememesi gibi şartlar aranıyor.

Karar sürecinde doktorun değerlendirmesinin yanı sıra anne ve babanın görüşleri de dikkate alınıyor. Çocuğun yaş ve gelişim düzeyinin elvermesi halinde kendi görüşünün de değerlendirmeye dahil edilmesi öngörülüyor.

Vakanın Yaşı Komite Raporuyla Ortaya Çıktı

Hollanda Sağlık Bakanlığı daha önce 2025 yılının sonunda hayatını kaybeden 12 yaşından küçük bir çocuğun, söz konusu düzenleme kapsamında ötanazi uygulanan ilk vaka olduğunu açıklamıştı. Ancak o dönemde çocuğun yaşı ve hastalığıyla ilgili ayrıntılı bilgi kamuoyuyla paylaşılmamıştı.

Daha sonra yayımlanan değerlendirme komitesi raporuyla birlikte söz konusu çocuğun neredeyse 2 yaşında olduğu ortaya çıktı. Böylece vaka, Hollanda’da yenidoğanlar dışındaki çocuklar arasında bilinen en küçük yaşta ötanazi uygulaması olarak gündeme geldi.

Çocuklarda Ötanazi Tartışması Yeniden Gündemde

Hollanda’daki bu vaka, ağır hastalığı bulunan çocuklarda yaşamın sonlandırılmasına ilişkin tıbbi, hukuki ve etik tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Özellikle çocuğun yaşının çok küçük olması ve doktorlar arasında başlangıçta farklı değerlendirmelerin bulunması, uygulamanın hangi şartlarda gerçekleştirilebileceği konusundaki tartışmaların merkezinde yer aldı.

Vakanın değerlendirilmesinde çocuğun yaşam kalitesi, hastalıklarının tedaviye verdiği yanıt, yaşadığı acının niteliği ve alternatif tıbbi yöntemlerin bulunup bulunmadığı gibi unsurlar dikkate alındı. Özel komitenin değerlendirmesi sonucunda ise doktorun mevcut yasal ve tıbbi özen kriterlerine uygun hareket ettiği sonucuna varıldı.

Hollanda’da 2024 yılında yürürlüğe giren düzenlemenin uygulanmasıyla birlikte çocuklarda yaşamın sonlandırılması konusunda yeni bir hukuki dönem başlamıştı. Yaklaşık 2 yaşındaki bu vaka ise söz konusu düzenlemenin şimdiye kadar kamuoyuna yansıyan en dikkat çekici örneklerinden biri olarak kayda geçti.

Paylaş