Çocuklarda Kabızlık Neden Olur? Tedavisi

Kabızlık katı gaitanın, seyrek ve zorlukla dışkılanmasıdır. Seyreklik kavramı kişiden kişiye değişmekle birlikte genel olarak çocuklarda iki günde bir ile bir günde iki dışkılama normal sayılmaktadır. Kabızlık (konstipasyon) bebeklikte ve çocukluklarda sık görülen rahatsızlıklardan biridir. Beslenme alışkanlıklarından kullanılan ilaçlara pek çok nedeni olabilir. Kabızlık nedeniyle oluşan rektal kanamalar, yani anal fissür durumlarında ise genellikle endişelenmeye neden yoktur ancak kanamanın başka nedenleri olabileceğinden doktor kontrolünde fizik muayene yapılabilir.

Çocuklarda kabızlık neden olur?
En sık karşılaşılaşılan tür olan basit kabızlık, anne sütü kesildiğinde yerine başlanan besinlere uyum sağlama aşamasında veya tuvalet eğitimi sırasında başlamaktadır. Seyrek olarak anne sütüne ek olarak, bebek için yeni olan besinler başlandığında da ortaya çıkabilir. Burada seçilen besinin niteliği önemli olmakla birlikte bünyesel faktörlerin de rolü vardır. Sık görülen bu basit tipin yanı sıra kabızlığa, kullanılmakta olan ilaçlar (demir ilaçları, idrar söktürücüler, bazı psikiyatri ilaçları, ..) neden olabileceği gibi, bu durum bazı önemli hastalıkların ilk habercisi de olabilir. Çocuklarda kabızlığın sebepleri şunlar olabilir:

Daha ileri yaşlarda kolonoskopik incelemeye gerektirebilecek kalın bağırsak hastalıkları, polip, rektal hastalıklar, anal ve rektal fissürler kabızlığa neden olabilir.

Çocukların kabız olduğu nasıl anlaşılır normali nedir? 
Bazı çocuklar günde birkaç kez dışkısını yaparken bazı çocuklar 2-3 günde bir dışkısını yapar. Bu durumda panik yapmayın. Çocuğun dışkısı sertse ve çocuk dışkılama sırasında zorlanıyor ve ağrı hissediyorsa gerçek bir kabızlıktan bahsedilebilir.

Çocuklarda sık görülen kabızlık belirtileri şunlar:

Kabızlığın ilerlemesi ya da ilaçlara yanıt vermediği durumlarda daha geniş bir inceleme için Çocuk Gastroenterolojisi uzmanına başvurmak gerekir. Kabızlık nedenlerine ait tetkikler tekrarlanır ve ileri incelemeler yapılır.

Kabızlıktaki sürecinde alarm semptomları şunlardır:

Tedavi edilmezse basura sebep olur
Uzun süren ya da eksik tedavi edilen kabızlık sonucu anüs kenarında çatlak oluşur. Daha sonraları anüs kenarlarında mor renkte damar genişlemeleri belirir. Eğer kabızlık tedavisiz kalırsa, bunlar daha ileri yaşlarda (ilk gençlik döneminde) hemorid (basur) halini alırlar. Uzun süren olgularda giderek dışkılama mekanizması bozulacaktır. Bunu gaita kaçırma ve hatta gaitasını hiç tutamama gibi tedavisi son derece güç durumlar izleyebilir. Bu nedenle tedavi başlangıcında alınan iyi sonuçlara bakarak tedavi kesilmemeli, tekrarlamaması için sabırla ve dikkatle sürdürülmelidir.

Gaita tutma becerisi çocuktan çocuğa büyük değişiklikler göstermekle birlikte genellikle 1-3 yaş arasında gerçekleşir. Bu eğitim sırasında çocuğa baskı yapılmamalı, yüreklendirmekle yetinmelidir. Asla ceza konusu olmamalı ve bunun normal bir vücut işlevi olduğu uygun bir dille anlatılmalıdır.

Kabızlık çocuklarda çeşitli sorunlara yol açabilir ve bu durumlarda cerrahi dahil farklı tedaviler uygulanabilir. Bu sorunlar, anal fissür, fistül gibi makatta çatlaklar, dışkı kaçırma veya hemoroid olabilir.

Evde kabızlığa ne iyi gelir?
*Beslenme alışkanlıklarının düzeltilmesi, sulu ve yumuşak gıdalarla beslenme, tuvalet eğitimi ve bazı ilaçlar kabızlığın ortadan kalkmasını sağlar. Kabızlık uzun vadeli, sık sık tedaviye cevabın kontrol edildiği bir süreç gerektirir. Bu nedenle sabır ve düzenli takip önem taşır. Makat darlığı, makatta çatlak gibi durumlar oluşursa ciddiye almak gerekir.

Çocuğun tuvalet eğitimden korkmaması için diyalog halinde olmak,   bu konuyu yeri geldiğinde pedagog veya çocuk psikiyatrisi uzmanı ile tartışarak etken faktörler ortadan kaldırmak gerekebilir.

*Tedavide özellikle kabızlık nedeni olduğunu iyi bilinen besinler (muz elma ve havuç, kola, çay, aşırı tüketiliyorsa inek sütü) kabızlık geçene kadar diyetten uzaklaştırılmalıdır. Dolayısıyla bu besinleri bebeklere başlarken aşırıya kaçmamaya özen gösterilmesi yerinde olacaktır.

*Çok miktarda inek sütü tüketen çocuklarda kabızlık ortaya çıkmasından bu besini tek başına sorumlu tutanlar da vardır. Kabızlığın derecesine göre gaita yumuşatıcı ilaçların da doktor kontrolünde kullanımı faydalı olacaktır. Eğer çatlak varsa tedavisi edilmeli ve çocuğun acı duymadan gaita yapması sağlanana kadar tedaviye devam edilmelidir.

Paylaş